آسیب های روانی اینترنت - سایت ساز آرت دیزاین

جهان از ریزترین ذراتش كه تا به حال بشر توان دیدن آن را یافته تا دورترین كهكشان ها، نمونه بارزی از حركت و پویایی است. پویایی نیاز به خلاقیت دارد. روزگاری پدران ما این خلاقیت را در رادیوهای ترانزیستوری شاهد بودند و امروز ما در دنیای دیجیتال. شاید هم فردا فرزندان ما در دنیای پرتوهای عجیب و غریب.
آنچه موجب تمایز میان عصر حاضر با سایر برگ های تاریخ زندگی بشر گردیده، فن آوری و تبادل اطلاعات می باشد و دنیای دیجیتال توان تبادل اطلاعات را بسیار افزایش داده است.
اگر بیش از ماهی ساعت به اینترنت وصل می شوید بی آنكه كار خاصی جز پرسه زدن و چت كردن داشته باشید می بایست از تعداد این ساعت ها كم كم بكاهید تا در یك برنامه زمان بندی سه ماهه دست كم نیمی از این زمان را كم كنید.
اینترنت جز فضایی مجازی چیز دیگری نیست. فضایی پر از خالی! اما همین دنیای مجازی آنقدر توانمند و انعطاف پذیر هست كه ما را به آسانی با گل فروشی سر خیابان، FAST FOOD های بی محتوا و پرزرق و برق سطح شهر، مدرسه بچه ها، سایت های خبری و… متصل می كند. چه كسی فكر می كرد روزی فرا برسد كه تنها با كلیك چند گزینه بتوان نامه ای را از یك نیمكره به نیمكره دیگر زمین آن هم در زمانی در حد دقیقه ارسال نمود؟ یا هر غذایی که مایل باشید را از رستورانی در سطح شهر سفارش داد؟!

اینترنت از دیدگاه یك كاربر
اینترنت برای من به عنوان یك كاربر نیمه حرفه ای كه دست كم 50 درصد كارهایم با رایانه انجام می شود، كاربردهای فراوانی دارد. مرا از آخرین داده ها و نتایج پژوهش های علمی آگاه می كند، دوستان قدیمی ام را به من دوباره نزدیك كرده، باعث شده دوستان زیادی از سراسر جهان پیدا كنم، سایت های هنری مورد علاقه ام را ببینم و حتی كتاب هایی كه مایل به ترجمه آنها هستم را می توانم پیش از خرید بازبینی كنم. اما مسئله به همین جا پایان نمی پذیرد…
آسیب شناسی روانی
از زمانی كه راهنمای تشخیصی- آماری اختلال های روانی( ویرایش تجدید نظر شده چهارم (DSM 4TR)) در سال 2000 به چاپ رسید، بحث پیرامون گنجاندن طبقه ای از اختلال های روانی با نام اختلال های سایبر CYBER قوت یافته است. پیش بینی های انجمن روان شناسی آمریكا به عنوان ناشر و گرد آورنده این راهنمای معتبر تشخیصی- آماری این است كه در طی ده سال آینده با توجه به حجم كاربرد اینترنت و رایانه ها می توان در DSM5 و توسط علم روان شناسی به یافته ها و نتایج پژوهشی برای اعتبار بخشیدن به این طبقه از اختلال ها دسترسی پیدا كرد.
سایبر واژه ای است كه برگردان آن به فارسی كمی مبهم است. سایبر یعنی علم فرمان. یعنی هوش مصنوعی و شاید از نظر اهل فن یعنی دنیای صفر و یك.
شاید كسانی را دیده باشید كه همیشه در اینترنت در حال پرسه زدن هستند. گاهی دیگران را آزار می دهند- مثلاً با هك كردن یا چت كردن پی در پی آنها- یا خودشان را آزار می دهند مثلاً با بررسی پیاپی صندوق پست الكترونیكی یا بررسی وسواس گونه و اجباری سایت های غیراخلاقی و اصطلاحاً هرزه نگری. روزی پزشكی به من گفت: در زندگی به چند چیز علاقه دارم: اینترنت، تلفن همراه، ماهواره های مخابراتی و پزشكی. شاید در مورد این دوست، جابه جایی نقش های زندگی در اثر كاربرد و وابستگی بیش از اندازه به دنیای مجازی اتفاق افتاده باشد.
اختلال های روانی كاربرد نادرست اینترنت
1-وسواس های فكری- عملی
از ویژگی های برجسته وسواس ، عدم توانایی مهار رفتارها یا اندیشه های خاص است. برای مثال فردی كه وسواس شست وشو دارد، نمی تواند میل به شست وشو را كنترل كند و گاهی تا ساعت ها مشغول شستن دست ها می شود. یا فردی كه وسواس فكری دارد ساعت ها در رختخواب مشغول به هم بافتن آسمان و ریسمان است. اگر از فرد وسواسی بخواهیم عمل یا فكر وسواسی اش را كنار بگذارد دچار اضطراب شدیدی خواهد شد.
این اختلال را می توان در بررسی كردن های پی در پی پست الكترونیك (وسواس عملی) یا دل نگرانی از ONLINE نشدن یك دوست (وسواس فكری) مشاهده كرد.
2-هرزه نگری
پیشرفت ها و دگرگونی های زندگی بشری امروزه شتاب زیادی گرفته است. گام هایی را كه عكاسی نگاتیو در طی صد سال آرام آرام برداشت، عكاسی دیجیتال ظرف پنج سال به تندی برداشته است. اگرچه دانه های نقره روی فیلم عكاسی هیچ گاه در مقابل پیكسل های یك عكس دیجیتال كم نخواهد آورد…
3-آزارگری
آزارگری را شاید بتوان رفتار ضداجتماعی در دنیای سایبر نام نهاد. آیا تا به حال به واژه SPAM _ هرزنامه- كه مثل مور و ملخ از دیوار صندوق های پست الكترونیكی بالا می روند برخورد كرده اید؟
SPAMها را امروزه اغلب اهالی دهكده جهانی به عنوان یك مزاحم می شناسد. حال اگر فردی مثل یك هرزنامه مزاحم خلوت شما در دنیای سایبر شود در واقع به آزارگری سایبرنتیك پرداخته است.
نتیجه گیری
به طور كلی دانش ما از آسیب های روانی ناشی از اینترنت هنوز به بازپروری و رشد و گسترش نیاز دارد. چرا كه پژوهش ها و گزارش های تدوین شده و رسمی در این رابطه هنوز به سرعت سایر زمینه ها انجام و منتشر نمی شوند یا هنوز در مراحل اجرا قرار دارند. آنچه در این جا بیان گردید، پیش فرض هایی است كه برای راهنمای تشخیصی آماری اختلال های روانی در نظر گرفته شده و توسط محافل علمی مطرح گردیده است. به یقین این طبقه بندی اولیه دستخوش دگرگونی هایی شده و طبقات تشخیصی فراوانی به آن اضافه خواهد شد و هر طبقه ای از اختلال های روانی هم نیازمند برنامه ریزی های درمانی خاص خود است. این درمان ها شامل روان درمانی و دارودرمانی است؛ كه باید با ظرافت زیادی توسط متخصصین بهداشت روانی برای فرد به كار گرفته شود تا ارزش درمانی آن حفظ شود.

پیشگیری
هزینه پیشگیری در بُعد كلان اختصاص بودجه های پژوهشی دولتی و در بعد خرد، رعایت كردن نكات ایمنی توسط خود فرد است.برای جلوگیری از بروز هر نوع اختلال روانی و رفتاری ناشی از سوء كاربری اینترنت به موارد زیر توجه كنید:
1-ورود و خروج تان در اینترنت را تحت نظر بگیرید و از میزان آن اطلاع پیدا نمایید.
2-اگر بیش از ماهی 20 ساعت به اینترنت وصل می شوید بی آنكه كار خاصی جز پرسه زدن و چت كردن داشته باشید می بایست از تعداد این ساعت ها كم كم بكاهید تا در یك برنامه زمان بندی سه ماهه دست كم نیمی از این زمان را كم كنید.
3-از اینترنت برای فعالیت های مفید مانند بررسی سایت های فرهنگی یا علمی هم استفاده كنید. اینترنت بیشتر جنبه كاری و تسهیل گری دارد تا تفریح و وقت گذرانی.
4-بیشتر از روزی دو بار EMAIL و فهرست دوست تان را چك نكنید.
5-مزاحم دیگران نشوید و حریم خصوصی آنها را زیر پا نگذارید.

مشكل استفاده نادرست از اينترنت و اعتياد به آن
آيا شما email هاي خود را 10 بار در روز چك مي كنيد؟ آيا ارتباط online را به ارتباط رو در رو ترجيح مي دهيد؟ آيا هنگامي كه از كامپيوتر خود دور هستيد نشانه هاي نياز و اشتياق شديد به كامپيوتر و اینترنت در شما ديده مي شود؟ آيا به منظور اينكه ساعات بيشتري را براي جستجو در اينترنت اختصاص دهيد، از فعاليت هاي خانوادگي، وظايف كاري و پروژه هاي تحصيلي خود غفلت مي كنيد.
اگر جواب شما به اين سؤالات مثبت است، احتمالاً به يك نوع بيماري مبتلا هستيد كه روان شناسان آن را ” بيماري اعتياد به اينترنت ” Internet Addiction Disorder يا (IAD) مي نامند.
بيماري اعتياد به اينترنت (IAD) يك اختلال فيزيولوژيكي – رواني است كه در ارتباط با تحمل و مقاومت فرد است. به اين معنا كه جستجوي بسيار زياد در اينترنت موجب بر انگيختن احساس خوشي در فرد مي شود. به هنگام دوري از اينترنت، علائم بيماري بخصوص نگراني، عصبانيت، اختلالات روحي رواني و قطع روابط اجتماعي در فرد مشاهده مي شود.
متخصصان بهداشت رواني معتقدند كه هر چقدر ارتباطات online افزايش مي يابد، اعتياد به اينترنت نيز بيشتر شايع مي شود.
شبكه جهاني اينترنت يك شبكه اطلاع رساني سريع با منابع بيشمار است، برخي افراد با استفاده نادرست و بيش از حد از اينترنت و غرق كردن خود در دنياي كامپيوتر و جدا شدن از دنياي واقعي، اين فوائد را به آسيب تبديل مي كنند. كاربرد نادرست از اينترنت مي تواند به فروپاشي زندگي خانوادگي و از دست دادن حرفه يا شغل منجر شود.
در مورد كاربرد نادرست اينترنت بخصوص در ميان كاربران آن، نظرات متفاوتي وجود دارد. برخي مي گويند اينترنت مي تواند اعتيادآور باشد تا آنجا كه موجب اختلال و بي نظمي در زندگي شود.
برخي ديگر بر اين باورند كه بيماري اعتياد به اينترنت نمي تواند به عنوان يك بيماري مطرح باشد زيرا احساس خوشي حاصل از كاربرد و جستجو در اينترنت همانند احساس خوشي حاصل از مصرف مواد مخدر يا ديگر مواد مخدر نيست.

به عقيده يكي از متخصصان، بيماري اعتياد به اينترنت از نظر پزشكي مانند اعتياد به الكل نيست، اما مي توان از آن به عنوان يك اختلال رفتاري خارج از كنترل نام برد كه زندگي عادي كاربران اينترنت را تهديد مي كند.
برخي افراد به بازيهاي online در اينترنت معتاد مي شوند، برخي ديگر در اتاق هاي chat گرفتار مي شوند و برخي ديگر بشدت مجذوب فايل هاي تصوير، موسيقي يا اطلاعات ديگر مي شوند.
افرادي كه هر روز به مدت طولاني به جستجو در اينترنت مي پردازند، لزوماً در معرض ابتلاء به اعتياد به اينترنت نيستند. نكته مهم، غرق شدن در دنياي اينترنت و غفلت از دنياي واقعي است كه مي تواند منجر به اعتياد به اينترنت شود. البته هر كسي كه به اينترنت دسترسي داشته باشد، ممكن است در معرض اعتياد به اينترنت باشد و كاربران خانگي اينترنت، بيشتر در خطر هستند.

نبايد به اين دليل كه برخي افراد به اينترنت، بيش از حد وابسته يا به عبارتي معتاد مي شوند، اينترنت را دشمن خود بدانيم. فوايد اينترنت بسيار است و اينترنت در موارد فراواني زندگي را بسيار ساده تر و آسانتر كرده است.
اما از سوي ديگر در برخي موارد اينترنت زندگي ما را پيچيده تر كرده است. اینترنت همانند مواد مخدر مي تواند راهي براي فرار از واقعيت و مشكلات روزمره زندگي باشد.
برخي بر اين باورند كه ارتباط online با افراد ديگر در اينترنت يك خلاء عاطفي اجتماعي را پر مي كند و به افراد امكان مي دهد با افراد جديد آشنا شوند.

چه زماني استفاده از اینترنت مشكل ساز مي شود؟ مشكل، زماني پيش مي آيد كه افراد، بيش از حد مجذوب اينترنت مي شوند و خود را در فعاليتهاي online غرق مي كنند تا آنجا كه از ديگر جنبه هاي زندگي از جمله روابط اجتماعي، شغل و ديگر وظايف عادي خود غفلت مي كنند و آنها را ناديده مي گيرند. تعادل و ميانه روي در كاربرد اينترنت همانند استفاده از ديگر لذتهاي زندگي، راه حل اين مشكل است.

منابع :

www.ido.ir
www.mashhadteam.com

دانشنامه رشد